E-Adisyon Hakkında Her Şey

E-Adisyon nedir?

Adisyon, işletmede sunulan hizmetleri veya emtiaları cins ve miktar olarak göstermek için düzenlenen bir belgedir. E-Adisyon ise, kâğıt olarak tutulan bu adisyonun elektronik ortama aktarılmış hâlidir. Tebliğlere göre adisyonla aynı hukuki niteliği taşır. Yani yeni bir evrak türü değildir: aynı yükümlülüğün dijital ortamda hazırlanmış halidir.

Dijital ortamdan üretilen belgeniz muhafaza ve ibrazı da elektronik ortamda yapılır. Uygulama sayesinde adisyon bilgileri Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerine dijital kanallarla iletilir. Böylece sipariş kaydı ile maliye tarafındaki izlenebilirlik aynı zincirde kurulmuş olur.

e-Adisyon zorunluluğu ise 2021'de 509 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile çerçevelenir. Belge formatı GİB tarafından belirlenir ve asgari bilgileri kapsayacak şekilde hazırlanır.

Kimler e-Adisyon yükümlüsüdür?

Tebliğ kapsamındaki işletmeler

185, 200, 298 ve 299 numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca masada servis yapılan kafeterya, lokanta, pastane, gazino ve bar gibi hizmet işletmeleri e-Adisyon düzenlemekle yükümlü olabilir. Bu yükümlülük maliye tarafından size bildirilir ve bildirimden sonraki 6 ay içerisinde e-adisyon'a geçilmesi zorunludur.

Pratikte kapsam, siparişin masada alınıp takip edildiği yeme-içme noktalarını içermektedir. Zorunluluk sizi doğrudan kapsamasa bile süreçlerinizi kolaylaştırmak için gönüllü geçiş yapmanız mümkündür; kâğıt adisyonun elle kesme, takip ve saklama yükünü erkenden bırakmak isteyen işletmeler bunu tercih ederler.

GİB'in geçiş süresi ve duyuru yetkisi

GİB, yıllık veya aylık satış hasılatını dikkate alarak işletmeleri e-Adisyon'a geçiş zorunluluğu getirmeye yetkilidir. Geçiş hazırlığı için en az 3 ay olacak şekilde genellikle 6 ay süre verir; bunu yazılı bildirimle veya ebelge.gib.gov.tr üzerinden size ya da muhasebecinize duyurur.

Yazılı bildirim vesaire suretle duyuruyu alan mükellefler, belirtilen süre içinde uygulamaya dâhil olmalı ve düzenleyecekleri adisyonları e-Adisyon olarak kesmek zorundadır. Bu zorunluluğa uymayanlar hakkında kanunda öngörülen cezai hükümler uygulanır. Duyurudaki tarihi kaçırmamak için e-Fatura / e-Arşiv hazırlığını aynı dönemde tamamlamak gerekir.

E-Adisyon fiş veya fatura mıdır?

Hayır. E-Adisyon fiş veya fatura yerine geçmez; satış öncesi müşteri ile işletme arasında oluşan siparişe ait mutabakatın dijital kaydıdır. Masa açıkken ürün eklenir, çıkarılır veya değiştirilir; bu hareketler e-Adisyon üzerinde anlık olarak güncellenir.

Hizmet tamamlandıktan sonra belge, ETTN'li e-Fatura veya e-Arşiv ile düzenlenen perakende satış fişine dönüştürülmelidir. Ödeme ve mali kapanış ayrı adımlardır; e-Adisyon onları ikame etmez, sadece sipariş kaydını mali belgeye bağlar.

Başvuru için ön şartlar nelerdir?

E-Adisyon kullanmak isteyen mükelleflerin e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına dâhil olması gerekir. Başvuru için ön şart e-Fatura geçişinin tamamlanmış olmasıdır. Bu adım yoksa e-Adisyon başvurusu tamamlanmaz.

Ritapos ile tüm bu süreci baştan sona kolayca çözebilir ve hızlıca e-Adisyon oluşturabilirsiniz. Tüm e-dönüşüm ihtiyaçlarınız için Ritapos ekibiyle iletişime geçebilirsiniz. E-adisyon akışı ve nasıl otomatik oluşturulduğunu görmek için e-adisyon sayfasına bakabilirsiniz. E-Adisyon'u merak edenler genellikle ödeme kaydedici cihaz tarafındaki entegrasyonları da merak etmektedir. Ritapos'un entegre çalıştığı yazarkasa'ları görmek içinse yazarkasa entegrasyonları sayfamız.

Sipariş anında nasıl düzenlenir?

Eşzamanlı düzenleme ve güncelleme

Müşteriden sipariş alınırken e-Adisyon eşzamanlı olarak düzenlenir. Sipariş değiştiğinde belge de güncellenir; kâğıdı yırtıp yeniden yazmaya gerek kalmaz. Garson veya kasa ekranından sipariş alındığı anda belge açılır, ödeme öncesinde ise nihai şeklini alır.

Masa çıktısı zorunlu mu?

Elektronik ortamda oluşturulan e-Adisyon çıktısının hizmet süresince müşterinin masasında bulundurulması zorunlu değildir. Resmi kayıt elektronik belgededir; masaüstü kâğıt çıktı şartı değildir.

Hem masada, hem de self-servis hizmet veriyorum. Tüm işlemlerimde adisyon kesilmeli mi?

Eğer hizmet verildiği an ödeme de alınıyorsa adisyon kesilmesine gerek yoktur. Ancak, müşteri hizmeti alıyor aradan belirli bir zaman geçtikten sonra ödeme yapıyorsa adisyon hazırlanması zorunludur.

QR kod ve bilgi fişi

Ritapos ile yazdırdığınız bilgi fişlerinde e-Adisyon'a erişim bilgileri ve QR kod otomatik eklenir. QR kod okutulduğunda resmi e-Adisyon belgesine ulaşılır. Bilgi fişi, müşteriye kısa özet verir; resmi e-belgenin yerini tutmaz.

Belgede hangi bilgiler olmalıdır?

E-Adisyon'da yer alması gereken bilgiler Vergi Usul Kanunu tebliğinde ve E-Adisyon Belgesi Teknik Kılavuzu'nda tanımlanır. Okuyucu için asgari alanların özeti şöyledir:

• Adisyon numarası
• Evrensel tekil tanımlama numarası (ETTN)
• Düzenleme tarihi ve zamanı
• Belge tip kodu
• Düzenleyen işletme bilgileri
• Alıcı taraf bilgileri
• Vergi toplamları ve parasal toplamlar
• Kalem bilgileri (ürün veya hizmet, miktar, tutar)
• Adisyon açılış ve kapanış zamanı
• Hizmet sonrası e-Fatura, e-Arşiv veya ÖKC satış fişi referansı
• Mali mühür veya elektronik imza

Teknik kılavuzda masa numarası ve kullanıcı gibi alanlar da yer alabilir. Gerekirse GİB, yazılı duyuruyla ek bilgi ister. XSD elemanları ve örnekler için kılavuza bakın; bu yazı işletme okuması içindir, yazılım şeması yerine geçmez.

Uymamanın sonucu nedir?

Zorunluluk kriterlerini taşıyan mükellefler başvuruyu yapmazsa e-adisyon cezası ile karşılaşabilir. Her belge için usulsüzlük cezası düzenlenebilir; denetimde belge eksikliği de yaptırım doğurabilir. GİB sistemine veri iletmemek ek cezalara yol açabilir.

E-Adisyon zorunluluğuna tâbi işletmelerde kâğıt adisyon kullanmak yasaktır; faaliyet e-Adisyon ile sürdürülmelidir. Bildirim veya duyuru sonrası eski kâğıt düzenine dönmek seçenek değildir. Geçiş planını duyuru beklenmeden hazırlamak, son gün sıkışıklığını ve ceza riskini azaltır.

Cihaz entegrasyonu için yazarkasa entegrasyonları hub sayfasına bakabilirsiniz.

İlgili ürün sayfası: e-adisyon.

İlgili ürün sayfası: adisyon programı.